نکات کلیدی:
· تقریباً یکسوم از بیمارانی که به تازگی مبتلا به دیابت تشخیص داده شده اند و در رده سنی ۴۰ تا ۷۵ سال قرار دارند، ظرف مدت یک سال پس از تشخیص، نسخه استاتین دریافت نمیکنند.
· برای بسیاری از افراد واجد شرایط، شروع درمان با استاتین با ماهها تأخیر همراه بوده است.
۱۲ اوت۲۰۲۶ – طبق گزارش یکی از سخنرانان، برخلاف دستورالعملهای بالینی، از هر سه بیمار واجد شرایط که بهتازگی به دیابت مبتلا شدهاند، یک نفر طی یک سال پس از تشخیص، نسخه درمان با استاتین دریافت نمیکند.
یافتههای پژوهشی ارائه شده در کنگره پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی (CVD) در انجمن کاردیولوژی پیشگیرانه آمریکا نشان میدهد که بسیاری از بیماران ۴۰ تا ۷۵ سالهای که بهتازگی دیابت تشخیص گرفتهاند و ممکن است از مزایای درمان با استاتین بهرهمند شوند، ظرف یک سال نخست استاتین را دریافت نمیکنند؛ و حتی در میان کسانی که درمان را شروع میکنند، تجویز دارو ممکن است ماهها پس از تشخیص اولیه با تأخیر انجام شود.
دکتر «محمد ماز بین ریحان»، پزشک دستیار داخلی در AdventHealth Sebring فلوریدا، در طول سخنرانی خود گفت: «دیابت خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی آترواسکلروتیک را تا چهار برابر افزایش میدهد و مشخص شده است که استاتینها بهطور قابلتوجهی این حوادث قلبی را کاهش میدهند. با نگاهی به دستورالعملهای چندسازمانی سال ۲۰۱۸، توصیه سطح اول (Class I) به بیماران ۴۰ تا ۷۵ سال مبتلا به دیابت داده شده است که باید بلافاصله استاتین دریافت کنند. اگرچه دستورالعملهای جدید سال ۲۰۲۶ جایگزین نسخههای قدیمی شدهاند، اما همچنان توصیه میکنند که برای کاهش حوادث قلبی در بلندمدت، از استاتین استفاده شود. با این حال، ما دقیقاً نمیدانیم در دنیای واقعی چه میگذرد؛ چه تعداد بیمار این استاتینها را دریافت میکنند؟ دفعات تجویز چگونه است و زمان شروع این داروها چه زمانی است؟» دکتر ریحان در این نشست، جایگاه سوم جایزه بهترین چکیده در بخش پزشکان جوان را کسب کرد.
برای درک بهتر روند استفاده از استاتین در میان بیماران با دیابتِ تازهتشخیص، دکتر ریحان و همکارانش یک تحلیل گذشتهنگر بر روی یک مجموعه داده بزرگ از دنیای واقعی (Epic Cosmos) انجام دادند. این تحلیل شامل ۶۷۵,۹۵۱ بیمار می شد که پیش از این هرگز استاتین مصرف نکرده بودند (Statin-naive)، مبتلا به دیابتِ تازهتشخیص و دارای پیگیریهای تأییدشده در مطب بودند. پیامد اصلی مورد بررسی، «تجویز استاتین ظرف ۱۲ ماه پس از تشخیص دیابت» بود.
دکتر ریحان گزارش داد که برای ۶۲.۹٪ از شرکتکنندگان، ظرف ۱۲ ماه پس از تشخیص دیابت، استاتین تجویز شده است؛ این بدان معناست که از هر سه بیمار واجد شرایط، یک نفر تحت درمان قرار نگرفته است.
او افزود: «ما با یک شکاف درمانی عظیم روبرو هستیم. اگرچه توصیه سطح اول (Class I) وجود دارد که این بیماران باید بلافاصله استاتین را شروع کنند، اما ما دقیقاً نمیدانیم مشکل از کجاست؛ آیا مسئله این است که پزشکان در تصمیمگیری دچار "اینرسی بالینی" میشوند یا در مورد عوارض جانبی دارو تردید وجود دارد؟ اما با اطمینان میدانیم که تقریباً از هر سه بیمار واجد شرایط که باید بلافاصله استاتین دریافت کنند، یک نفر بدون درمان باقی میماند.»
بر اساس دادههای ارائه شده، پس از تشخیص اولیه دیابت، تنها ۱۱.۷٪ از بیماران تا ماه اول استاتین دریافت کردند؛ این میزان در ماه سوم به ۲۶.۸٪، در ماه ششم به ۴۴.۲٪، در ماه دوازدهم به ۶۲.۹٪ و در ماه پانزدهم به ۶۷.۷٪ رسید.
دکتر ریحان افزود: «ما نه تنها میبینیم که بیماران استاتین دریافت نمیکنند، بلکه شاهد تأخیر در شروع این درمان نیز هستیم.»
از نظر نژادی، بالاترین میزان تجویز استاتین ظرف ۱۲ ماه پس از تشخیص دیابت متعلق به بیماران آسیایی (۶۹٪) بود و پس از آنها بیماران سیاهپوست (۶۳٪)، سفیدپوست (۶۲.۹٪) و سایر نژادها (۶۱.۴٪) قرار داشتند. همچنین میزان تجویز در مردان ۶۴.۵٪ و در زنان ۶۱.۱٪ گزارش شد.
دکتر ریحان در پایان گفت: «ما در حال از دست دادن فرصتهای بسیار مهمی برای پیشگیری اولیه از بیماریهای قلبی-عروقی آترواسکلروتیک (ASCVD) هستیم. دلایل احتمالی میتواند "اینرسی بالینی" باشد. ما میدانیم که شکاف درمانی وجود دارد، اما در برابر آن تردید میکنیم و اقدامی انجام نمیدهیم. اولویتهای رقابتی نیز وجود دارد؛ مثلاً وقتی بیمار برای درد شکم به مطب مراجعه میکند، متوجه میشویم که بیمار دیابت جدید دارد اما استاتین مصرف نمیکند، اما تمرکز اصلی ما بر شکایت اولیه بیمار (درد شکم) است و سایر عوامل سلامت او را نادیده میگیریم.»
منبع:
https://www.healio.com/news/cardiology/20260812/statin-prescription-often-delayed-among-patients-with-newonset-diabetes